శాశ్వత విభజన రాజకీయాల మూల్యం

 నాగేశ్ భూషణ్

ఎన్నికలు గెలవడానికి పనికొచ్చిన ధ్రువీకరణ వ్యూహం — దేశాన్ని నడిపించే సంస్థలను మాత్రం మెల్లగా కొరికేస్తోంది

హైదరాబాద్  ·  ఏప్రిల్ 12, 2026

"అగ్నిని ఇంధనంగా వాడినవాడు దహించుకుపోతాడు" అని పెద్దలు చెప్పారు. భారతీయ జనతా పార్టీ గత దశాబ్దంలో మత విద్వేషాన్ని రాజకీయ ఇంధనంగా మార్చుకుంది. 2014లో, 2019లో ఆ వ్యూహం పని చేసింది. కానీ 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలు ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చాయి — ప్రజలు శాశ్వతంగా మోసపోరు. 303 స్థానాలు గెలుచుకున్న పార్టీ 240కు పరిమితమైంది; మెజారిటీ మార్కు అయిన 272 కూడా దాటలేదు. మొదటిసారిగా తెలుగుదేశం పార్టీ, జనతాదళ్ వంటి మిత్రపక్షాల మద్దతు లేకుండా అధికారంలో ఉండలేని స్థితికి చేరింది.

ఇది కేవలం సీట్ల లెక్క మాత్రమే కాదు. ఇందులో ఒక లోతైన హెచ్చరిక ఉంది. ఎన్నికలు గెలవడానికి పనికొచ్చిన వ్యూహం — దేశాన్ని పరిపాలించడానికి తగినదేనా? ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికినప్పుడు, గత పది సంవత్సరాల పాలన రికార్డు ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

అంకెల్లో వాస్తవం

బీజేపీ స్థానాలు — 2019303

బీజేపీ స్థానాలు — 2024240

మెజారిటీ మార్కు272

పత్రికా స్వేచ్ఛ ర్యాంకు — 2014140వ స్థానం

పత్రికా స్వేచ్ఛ ర్యాంకు — 2024159వ స్థానం

యువత నిరుద్యోగ రేటుసుమారు 45%

ఓట్ల లెక్కలు చెప్పే వాస్తవం

2024 ఎన్నికల్లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లో బీజేపీ ఓటమి ఏమి చెబుతోంది? సమాజ్‌వాదీ పార్టీ కుల సమీకరణాలతో బరిలోకి దిగి, మత విభజన ఎజెండాను తోసిపుచ్చింది. యువతరం — పెద్ద నోట్లరద్దు గందరగోళంలో పెరిగి, జీఎస్‌టీ పరాభవాల్లో నడచి, కొవిడ్ రెండో వేవ్‌లో ఒంటరిగా మిగిలి, ఇప్పటికీ ఉద్యోగాల కోసం వెదుకులాడుతున్న తరం — మతం కంటే మెతుకు ముఖ్యమని నిరూపించింది.

ఓట్లు తెచ్చిన వ్యూహం దేశాన్ని నిర్మించలేదు. విభజనతో ఎన్నికలు గెలవొచ్చు; విశ్వాసంతో మాత్రమే రాజ్యం నడుస్తుంది.

ప్రజాస్వామ్యంలో కూటమి అవసరపడే ప్రభుత్వం, సంపూర్ణ మెజారిటీతో నడిచే ప్రభుత్వంలా ఉండలేదు. కష్టమైన ఆర్థిక సంస్కరణలు, న్యాయ నియామకాలు, విదేశీ విధానంలో సంక్లిష్ట నిర్ణయాలు — ఇవన్నీ భాగస్వాముల సమ్మతి అవసరం. మిత్రపక్షాలు లేకుండా మనుగడ కష్టమైనప్పుడు, ధైర్యమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం మరింత కష్టమవుతుంది.

సంస్థల క్షీణత — కనిపించని గాయాలు

బీజేపీ మద్దతుదారులు చెప్పేది అబద్ధం కాదు — రోడ్లు మెరుగయ్యాయి, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు విస్తరించాయి, దేశ రాజనైతిక ప్రాముఖ్యత పెరిగింది. కానీ ఒక వైపు శక్తి పెరుగుతున్నప్పుడు, మరో వైపు మూల స్తంభాలు కదులుతున్నాయి. ఆ కదలిక నిదానంగా ఉంటుంది; కానీ అది ఆగిపోదు.

పత్రికా స్వేచ్ఛను చూద్దాం. రిపోర్టర్స్ వితౌట్ బోర్డర్స్ సూచి ప్రకారం, 2014లో 140వ స్థానంలో ఉన్న భారత్ 2024 నాటికి 159వ స్థానానికి జారింది. ఈ సూచీలు పక్షపాతంతో ఉంటాయని విమర్శించవచ్చు. కానీ పెద్ద టెలివిజన్ నెట్‌వర్కులు, డిజిటల్ వేదికలు అధికార పక్షానికి అనుకూలమైన పారిశ్రామిక సమూహాల చేతుల్లోకి మారిన వాస్తవాన్ని కంపెనీల రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాలు స్పష్టంగా నిరూపిస్తున్నాయి. అటువంటి మాధ్యమ వాతావరణంలో, ప్రభుత్వ తప్పులు బయటపడవు; తప్పులు దాగినప్పుడు, తదుపరి తప్పులు మరింత పెద్దవిగా ఉంటాయి.

"నిజం చెప్పేవాడు లేకపోతే, రాజు అంధుడవుతాడు." — తెలుగు సామెత

న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రత కూడా ఒత్తిడికి లోనవుతోంది. కొలీజియం నియామక వ్యవస్థపై కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సుప్రీంకోర్టు సంఘర్షణ పరిష్కారానికి నోచుకోలేదు. రాజకీయంగా సున్నితమైన కేసుల్లో బెయిల్ మినహాయింపుగా మారింది; రాజద్రోహ చట్టం, యూఏపీఏ విచారణలు పత్రికా వ్యాసాలపై, పౌర సమాజంపై ప్రయోగించడం సాధారణమైపోయింది. ప్రజాస్వామ్యానికి అత్యున్నత రక్షకులు అయిన న్యాయమూర్తులు, మాధ్యమాలు ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలకు సేవ చేయాల్సి వస్తే — ప్రజలు న్యాయం కోసం ఎక్కడికి వెళ్తారు?

సరిహద్దు సవాళ్లు — పారదర్శకత లేని నిర్వహణ

భారత్ ఉత్తర, పశ్చిమ సరిహద్దుల్లో సవాళ్లు కొత్తవి కావు. కానీ ఆ సవాళ్లను ఎదుర్కొనే తీరు — అది ఆందోళన కలిగిస్తోంది. 2020లో గాల్వాన్ లోయలో చైనా సైన్యంతో జరిగిన ఘర్షణలో భారత సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు, భూ స్థానాలు మారాయి. ఈ విషయంలో పార్లమెంటుకు సరైన సమాచారం అందలేదు; ప్రజలకు నిజాలు వెల్లడి కాలేదు. రాజకీయ అవసరాల కోసం వాస్తవాలను దాచే రాజ్యం, దీర్ఘకాలంలో తన వ్యూహాత్మక సామర్థ్యాన్నే బలహీనపరచుకుంటుంది.

సంపద కేంద్రీకరణ — అభివృద్ధి ఎవరికి?

జీడీపీ గణాంకాలు మెరుగ్గా ఉన్నాయి. కానీ ఆ వృద్ధి ఎవరికి చేరుతోంది? వరల్డ్ ఇన్‌ఈక్వాలిటీ ల్యాబ్ పరిశోధన ప్రకారం, గత దశాబ్దంలో సంపద అత్యున్నత శ్రేణికి మరింత కేంద్రీకృతమైంది. కోటీశ్వరుల సంఖ్య పెరిగింది; మధ్యతరగతి ఆశావాహులు ఆర్థిక నిచ్చెన ఎక్కడం కష్టంగా మారింది. జనాభా పెరుగుదలకు తగినంత అధికారిక ఉపాధి సృష్టి జరగలేదు. వ్యవసాయాన్ని కూడా ఉద్యోగంగా లెక్కించే అధికారిక గణాంకాలు నిరుద్యోగ వాస్తవాన్ని కప్పిపుచ్చుతున్నాయి.

ఆర్థిక గౌరవాన్ని ఇస్తామని అధికారంలోకి వచ్చిన పార్టీ — నేడు గణాంకాల చాటున వాస్తవాన్ని దాచుతోంది.

సామాజిక ఒడంబడిక విచ్ఛిన్నం

ప్రజలు రాజ్యానికి పన్నులు చెల్లిస్తారు, చట్టాలను పాటిస్తారు. దానికి బదులుగా రాజ్యం భద్రత, న్యాయం, గౌరవకరమైన జీవన పరిస్థితులు కల్పించాలి. ఈ ఒడంబడిక అన్ని వర్గాలకు సమానంగా అమలు కావాలి. కానీ కొన్ని సమాజాలకు భద్రత నిరాకరించబడటం, మీడియా వ్యవస్థ ప్రభుత్వ అనుకూల స్వరాన్నే వినిపించడం, న్యాయపాలిక ఒత్తిడికి లోనవడం — ఇవి జరుగుతున్నప్పుడు ఆ ఒడంబడిక బద్దలవుతుంది. ఒకేసారి కాదు; నెమ్మదిగా, క్రమంగా.

ఆ విచ్ఛిన్నం అధికారిక గణాంకాల్లో కనిపించదు. కానీ విదేశాలకు వెళ్తున్న వైద్యులు, పరిశోధకులు, నిపుణులు నిజాన్ని చెబుతున్నారు. అనేక దశాబ్దాలుగా కలిసి జీవించిన సమాజాల మధ్య విశ్వాసం సన్నగిల్లడం — మార్కెట్ శక్తులు తిరిగి నిర్మించలేని సామాజిక మూలధనాన్ని కోల్పోవడమే.

ఇంకా ఆశ ఉంది

భారత్ ఎన్నో సార్లు సంకటాల నుంచి బయటపడింది. 2024 ఎన్నికల ఫలితాలే నిరూపిస్తున్నాయి — ప్రజలు అతిక్రమణను సహించరు. విపక్షం నిలబడి ఉంది; న్యాయస్థానాలు పూర్తిగా లొంగిపోలేదు; పత్రికలు పూర్తిగా నోరు మూయలేదు.

భారత్ నేడు ప్రపంచంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశం; ఐదవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ; యువ జనశక్తి కలిగిన దేశం. రానున్న మూడు దశాబ్దాల్లో అది ప్రపంచ శక్తిగా రూపొందగల సామర్థ్యం ఉంది. కానీ ఆ సామర్థ్యం అమలు కావాలంటే — ప్రభావవంతమైన రాజ్య సంస్థలు, నిష్పక్షపాత న్యాయం, అన్ని వర్గాల సామాజిక సామరస్యం, తప్పులను సరిచేసే మాధ్యమ స్వేచ్ఛ అవసరం.

ఆ పరిస్థితులు ఇప్పుడు ఉన్నాయా? లేదు. మరి ఉండేలా చేయడానికి ప్రస్తుత పాలనా వ్యూహం సహకరిస్తోందా? పది సంవత్సరాల అనుభవం చెప్పే సమాధానం — లేదు.

శాశ్వత విభజన అధికారాన్ని నిలబెట్టవచ్చు. కానీ అది రాజ్యాన్ని నిర్మించలేదు. కోపాన్ని ఇంధనంగా మార్చే రాజకీయాలు పరిమితమైనవి. సంస్థలు ఒకసారి దెబ్బతిన్నాయంటే, వాటిని తిరిగి నిర్మించడానికి ఒక తరం కాలం పడుతుంది. ఆ మూల్యాన్ని చెల్లించేది పాలకులు కాదు — ప్రజలు.